hoại thân
Định nghĩa
- Động từ:
- Tự làm hại, tự hủy hoại bản thân mình: Hành động cố ý gây tổn hại đến sức khỏe, danh dự, tương lai hoặc chính mạng sống của mình.
- Tự đánh mất giá trị, phẩm chất của bản thân: Hành động khiến bản thân trở nên xấu xa, suy đồi, mất đi nhân cách hoặc địa vị tốt đẹp trước đây.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Anh ta nghiện ngập, cờ bạc đến mức hoại thân. (Anh ta nghiện ngập, cờ bạc đến mức tự hủy hoại bản thân mình.)
- Đừng vì một phút nóng giận mà có hành động hoại thân. (Đừng vì một phút nóng giận mà có hành động tự hại bản thân.)
- Kẻ phản bội đã tự hoại thân khi chọn con đường đi ngược lại lợi ích dân tộc. (Kẻ phản bội đã tự đánh mất giá trị bản thân khi chọn con đường đi ngược lại lợi ích dân tộc.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "hoại thân hoại thế": Một thành ngữ cố định, nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của việc tự hủy hoại, không chỉ làm hại bản thân ("thân") mà còn làm hỏng cả danh thế, sự nghiệp ("thế") của mình.
- Cả đời làm quan thanh liêm, về già ông ấy lại tham nhũng, thật là hoại thân hoại thế. (Cả đời làm quan thanh liêm, về già ông ấy lại tham nhũng, thật là tự hủy hoại bản thân và sự nghiệp.)
Biến thể và từ gần giống
- Tự hủy (động từ): Tự làm hủy hoại mình, thường dùng trong văn viết hoặc ngữ cảnh trang trọng.
- Tự sát (động từ): Tự kết liễu mạng sống của mình. (Nghĩa hẹp và cụ thể hơn "hoại thân").
- Tự hại (động từ): Tự làm hại bản thân. (Nghĩa rộng, có thể bao gồm cả về thể chất lẫn tinh thần).
Từ đồng nghĩa
- Tự làm hại: Tự gây tổn thương cho chính mình.
- Tự hủy diệt: Tự làm cho mình bị tiêu diệt, mất đi.
- Tự đọa đày: Tự đày đọa, làm khổ bản thân mình.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
(Không có cụm động từ đặc thù nào khác ngoài thành ngữ "hoại thân hoại thế" đã nêu ở trên)
Thành ngữ liên quan
- Hoại thân hoại thế: (Như đã giải thích ở mục "Các cách sử dụng nâng cao"). Thành ngữ này thường được dùng như một đơn vị cố định để chỉ sự tự hủy hoại toàn diện.
- Chơi bời, sa đọa rồi sẽ dẫn đến cảnh hoại thân hoại thế. (Chơi bời, sa đọa rồi sẽ dẫn đến cảnh tự hủy hoại bản thân và sự nghiệp.)